Powieść oparta była na doświadczeniu samego autora, który udał się w podróż do Afryki w 1890 roku, czerpał również inspiracje z „Księgi dżungli” Kiplinga.
Główni bohaterowie powieści mieli swoje pierwowzory w realnym świecie: postać Stasia Tarkowskiego zaczerpnął Sienkiewicz od syna polskiego inżyniera – Mieczysława Geniusza, który faktycznie został uprowadzony przez handlarzy niewolnikami, gdy jego ojciec pracował przy budowie Kanału Sueskiego. Nel natomiast wzięła swój początek od córki przyjaciela pisarza – 10 – letniej Wandy Ulanowskiej.