Fredro Aleksander

Aleksander Fredro urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie koło Jarosławia. Należał do rodziny szlacheckiej, która w 1797 roku przeprowadziła się do Beńkowej Wiszni. Młody Aleksander nigdy nie został zapisany do żadnej z publicznych szkół, w których uczyli się rówieśnicy. Rodzice zagwarantowali synowi prywatne lekcje w domu prowadzone przez najwybitniejszych nauczycieli. Szczęśliwe dzieciństwo przerwał pożar dworu w Beńkowskiej Wiszni 12 stycznia 1806 roku. Ogień pozbawił młodzieńca nie tylko domu, ale również ukochanej matki, Marianny Fredrowej, która zginęła w pożarze. Po śmierci pani domu ojciec, Jacek hrabia Fredro wyjechał wraz z synem do Lwowa, gdzie postanowił zamieszkać.

Młody Fredro dorastał u boku ojca, który stanowił dla niego wzór godny naśladowania. W roku 1809 młodzieniec dał upust wojskowym zapędom zaciągając się do armii Księstwa Warszawskiego. W późniejszym czasie służył również u boku Napoleona. Za udział w wyprawie w roku 1812 otrzymał Złoty Krzyż Virtuti Militari. W latach 1813-1814 służył jako oficer ordynansowy w sztabie cesarza. Kolejne odznaczenie, Krzyż Legii Honorowej, Aleksander otrzymał w roku 1814. Rok później Napoleon abdykował, a Fredro powrócił do rodzinnego Beńkowa Wisznia. Po powrocie wstąpił do lubelskiej loży wolnomularskiej. Wzbogacony doświadczeniami minionych lat i wojennych wypraw rozpoczął również karierę pisarską.

Mając dwadzieścia pięc lat rozpoczął pracę nad swoją pierwszą komedią, „Panem Geldhabem”. Opowiada ona o przygodach pewnego młodego szlachcica, który uporczywie starał się o rękę tytułowego pana Geldhaba. Ten z kolei za wszelką cenę zamierzał wydać córkę za księcia. Wszystkie perypetie opisane zostały z niezwykłym humorem i wdziękiem właściwym autorowi. Sztuka została wystawiono w roku 1821 i spotkała się z wyjątkowym aplauzem publiczności odnosząc niebagatelny sukces. W roku 1828 Aleksander pojął za żonę hrabinę Jabłonowską, właścicielkę zamku w Odrzykoniu. Ślub był zwieńczeniem trwających jedenaście lat starań o względy Zofii. Ten rok przyniósł również pisarzowi spadek odziedziczony po śmierci ojca.

Aleksander, autor mający na swoim koncie już kilkanaście komedii, w roku 1829 wstąpił do Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Reprezentowało ono naukę całego kraju, skupiało uczonych, literatów oraz innych znanych i zasłużonych przyjaciół nauk. Założenie Towarzystwa stanowiło przełom w rozwoju nauki i sposobach uprawiania jej w Polsce. Prowadziło pracę zespołową, systematyczną i zorganizowaną. Prace Towarzystwa były drukowane głównie w Rocznikach Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i w Pamiętniku Warszawskim. Działalność Towarzystwa została przerwana przez władze rosyjskie w ramach represji po powstaniu listopadowym. Tradycje przejęło Towarzystwo Naukowe Warszawskie.

W 1832 roku Aleksander przechowywał w swoim domu dwóch powstańców z Wielkopolski, którzy w obawie przed represjami ze strony władz pruskich schronili się w Galicji. Fredrowie mieszkali w Beńkowie osiemnaście lat, a następnie zdecydowali przenieść się do zakupionego we Lwowie dworku z ogrodem. W 1848 roku Fredro był członkiem lwowskiej Rady Narodowej, a w latach 1850-1855 przebywał po raz drugi we Francji. Od 1861 roku był posłem do Sejmu Krajowego. Postulował budowę w Galicji pierwszej linii kolejowej, zorganizował Towarzystwo Kredytowe Ziemskie i Galicyjską Kasę Oszczędności. W 1873 stał się członkiem Akademii Umiejętności. 15 lipca 1876 roku Aleksander Fredro zmarł we Lwowie. Jego ciało spoczęło w rodzinnej krypcie kościoła w Rudkach niedaleko Lwowa.

Aleksander Fredro był autorem głównie komedii, rzadziej wierszy, poematów i aforyzmów. W jego twórczości niemal nie natkniemy się na jakiekolwiek ślady romantyzmu. Stało się to przedmiotem ostrej krytyki, z powodu której Fredro zaprzestał pisania na lat osiemnaście.

Do najważniejszych dzieł autora zaliczamy: Gwałtu, co się dzieje!, Intryga na prędce, Damy i Huzary, Dożywocie, Mąż i żona, Cudzoziemszczyzna, Nowy Don Kiszot, czyli sto szaleństw, Odludki i poeta, Pan Geldhab, Pan Jowialski, Śluby panieńskie czyli Magnetyzm serca, Trzy po trzy, Nocleg w Apeninach, Wielki człowiek do małych interesów, Wychowanka, Ożenic się nie mogę, Zapiski starucha, Zemsta, Piczomira, królowa Branlomanii, Sztuka obłapiania oraz Rewolwer.

 

Źródło: streszczenia.pl